Rolverdeling (sturingsfilosofie)

De sturingsfilosofie gaat over de rolverdeling tussen de gemeente en de samenleving. Deze is de afgelopen jaren veranderd. In onze complexe en snel veranderende samenleving zijn inwoners steeds vaker goed geïnformeerd en betrokken. Visies en plannen zijn niet langer een mededeling, maar een uitnodiging voor samenwerking. Als gemeente zoeken we naar de juiste balans tussen hoe we initiatieven kunnen ondersteunen en hoe we de kwaliteit van onze leefomgeving waarborgen.

De rol van gemeente Haaksbergen
In het onderstaande schema benoemen we vier rollen die we als gemeente kunnen aannemen. In elke rol gaan we anders om met hoe we initiatieven sturen of ondersteunen. We kunnen de nadruk leggen op het behalen van resultaten of op het creëren van randvoorwaarden. Ook maken we onderscheid in de betrokkenheid van de samenleving bij de ambities van de gemeente.

Schema met verschillende posities die de overheid kan aannemen. Eigen bewerking Royal HaskoningDHV (2020) naar Van der Steen e.a. (2004)

We willen in Haaksbergen een ondersteunende en faciliterende gemeente zijn. Dit houdt in dat we als gemeente in eerste plaats kaderstellend zijn. Dat betekent dat we met ons beleid nadenken over de grenzen van het speelveld en we regie houden over wat er in de gemeente gebeurt. Waar mogelijk leggen we verantwoordelijkheid bij inwoners en ondernemers. We hopen dat inwoners en (maatschappelijke) organisaties actief bijdragen aan onze leefomgeving en samenleving. We ondersteunen en faciliteren dus initiatieven, terwijl we als gemeente duidelijk zijn in wat er wel en wat er niet mogelijk is. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Onze inwoners kijken naar elkaar om en zorgen voor elkaar;

  • Er ligt steeds meer verantwoordelijkheid bij onze inwoners en ondernemers;

  • Open houding tegenover veranderingen in het landelijk gebied, waarbij we als gemeente wel kaders geven terwijl we ondernemersvrijheid waarborgen;

  • Er zijn veel bewonersinitiatieven waarbij inwoners ideeën organiseren en realiseren.

Ondanks dat we een ondersteunende en faciliterende gemeente willen zijn, is onze rol ook sterk afhankelijk van het onderwerp. Als gemeente zijn we niet over elk onderwerp het bevoegde gezag en zijn wij dus niet altijd degene die de regels bepaalt. Soms is het Rijk, de provincie of het waterschap verantwoordelijk, bijvoorbeeld bij zoutwinning of grootschalige windenergie. Het kan ook voorkomen dat we er als gemeente bewust voor kiezen om van onze ondersteunende en faciliterende rol af te stappen, om bepaalde opgaven te versnellen. Zo hebben we als gemeente gekozen voor een uitvoerende rol om beter te kunnen bijdragen aan woningbouw.

Bij een goede samenwerking tussen gemeente en samenleving is participatie onmisbaar. Daarvoor hebben we een handreiking voor participatie. Hierin staat omschreven over hoe een goed participatieproces eruitziet.